صدقه کتاب
اگر بپذیریم که در زمانه کنونی، مهمترین سلاح در مقابل تهدیدات گوناگون به ویزه تهدیدات نرم، مطالعه و کتابخوانی است، مطمئنا همه هم و وغم خود را بر رواج این سنت مهجور خواهیم نهاد که در میان همه امکانات و رفاه امروز آدمی، گم شده و مغفول مانده است.
اگر در دهههای گذشته، نیازمند وقف و اجرای صدقات در زمینه دفاع و سازندگی بودهایم، امروز نیازمند قدمهایی ویژه در زمینه فرهنگ هستیم. در این میان کتاب سنت حسنهای است که اگر مبناها و زیرساختهای فرهنگی آن به درستی بنا شود، زمینههای حضور آن در جامعه و در برنامههای زندگی روزمره اشخاص فراهم خواهد گردید.
ایده
در داخل مسجد، صندوقی(شبیه به صندوق صدقه، اما نه عین آن) با عنوان صندوق صدقه کتاب تعبیه شود. و روی آن درج شود که صدقات شما در این صندوق، صرف مخارج تولید، توزیع و ترویج کتاب در جامعه میشود.
پشتوانه نظری
«اگر کتابخوانى فرهنگ رایج شد و در بین مردم ما جا بیفتد، آن وقت کسانى پیدا مىشوند که صدقه کتاب درست میکنند. شما ببینید چقدر روضهخوانى مىشود! چقدر احسان مىشود! چقدر به ایتام کمک مىشود! چقدر پول و جنس و پارچه و اینها داده مىشود! آیا به همین نسبت، کتاب هم داده میشود؟ به همین نسبت پول براى چاپ کتاب داده مىشود؟! خیلى کم. حالا یک وقتی در گذشته، زمانى، کسانى از تجار و بازاریهاى مومن پیدا مىشدند؛ فرضا کتابى چاپ مىکردند و مجانى به طلاب مىدادند. قبلا در حد معدودى، این کارها معمول بود؛ اما الان این کارها نمیشود، این کارها کم است. خوب شماها روشنفکرید و به اهمیت این کار آگاهید، این را ترویج کنید.»
مقام معظم رهبری 18/2/74
پیامبر اعظم صلّیاللهعلیهوآله: «در میان صدقههایی که مردم میدهند، هیچ صدقهای ارزنده تر از یاد دادن علم و دانش نیست.»
توضیح تفصیلی
این طرح برگرفته از ایده و توصیه مقام معظم رهبری، پیرامون ترویج فرهنگ کتاب و کتابخوانی است. در داخل مسجد، صندوقی(شبیه به صندوق صدقه، اما نه عین آن) با عنوان "صندوق صدقه کتاب" تعبیه شود و روی آن درج شود که صدقات شما در این صندوق، صرف مخارج تولید، توزیع و ترویج کتاب در جامعه میشود.
گذشته از کمک شایانی که پولهای جمعآوری شده از صندوق به ترویج فرهنگ کتابخوانی خواهد کرد، همین نفس وجود چنین صندوقی در مسجد منجر به این میشود که مردم و مخصوصا خیرین، صرفاً به فکر "فقر اقتصادی" جامعه نباشند و به "فقر فرهنگی" جامعه نیز بیندیشند. نفس وجود چنین صندوقی در محیط مسجد، نشانه اهمیت دادن اهل مسجد به کتاب و کتابخوانی است و موجب گسترش این فرهنگ در جامعه میشود.
مسأله
ضرورت گفتمانسازی برای ترویج کتاب
ضرورت مسئله
"من اگر بدانم هر روز یک ساعت باید حرف بزنم و نتیجهاش این باشد که مردم کتابخوان بشوند، حاضرم روزی یک ساعت و نیم حرف بزنم". مقام معظم رهبری.
زمینهسازی: گفتمانسازی صدقه دادن برای امور فرهنگی و تبیین آن توسط امام جماعت
مکان اجرا: شبستان، داخل مسجد
مجری ایده: تشکلهای مسجدی
دستاوردهای ایده
فرهنگسازی و گفتمانسازی کتاب و کتابخوانی
افزایش سرانه مطالعه
بالارفتن سطح دانش و آگاهی جامعه
نبایدها
نباید در هنگام شروع طرح، هدف مجریان و ملاک سنجش موفقیت طرح، میزان پول جمعآوری شده باشد، بلکه در مرحله اول، فرهنگ سازی این کار دارای اهمیت است و ممکن است مدتی طول بکشد تا این فرهنگ سازی در جامعه صورت بگیرد.
زینتها و مستحبات
میتوان با بخشی از همین هزینههای جمعآوری شده از صندوق، هر هفته چند جلد کتاب، توسط امام جماعت بین نماز یا بعد نماز معرفی شود و در قفسههای کتاب مسجد قرار داده شود.
بهتر میشود اگر مردم بعضی وقتها تاثیر پولهای جمع شده را ببینند. مثلا امام جماعت بگوید که این ماه با پولهای جمع شده در صندوق صدقه کتاب، تعداد ۲۰عدد کتاب بروید با هم بسازید خریدیم، کادو کردیم، هدیه دادیم به تازهعروس و تازهدامادهای مسجد. یا مسابقه کتابخوانی از فلان کتاب برگزار کردیم، یا پولهای جمعشده را دادهایم به یک نویسنده که خاطرات اهالی محل از ایام انقلاب، جنگ و شهدای محل را کتاب کند.
این طرح را هم میتوان با همکاری ارگانهای دولتی انجام داد، هم میتوان در مسجد بطور مستقل اجرا کرد.