فاطمه ها برای ترویج خواندن چه کردند؟
مدتها بود دلم میخواست با فاطمهها و کتابخانه کوچکشان که حالا حسابی مشهور شده از نزدیک آشنا بشوم. گفته بودند کوچکترین کتابخانه، ولی نه این قدر کوچک! اتاقی بود، یا انباری به هر حال هرچه بود با آن میز وسطش 5 تا 6 نفر به زور جا میشدند. خوبیش برای فاطمهها این بود که با خیال راحت می آمدند و در سکوت درس میخواندند.
در ابتدای هفته کتاب و کتابخوانی، به دهکهان میرویم. جایی که روزگاری بهشت کهنوجش میگفتند و این روزها، خشکسالی، نخلها و پرتقالهای شیرینش را ناکار کرده است. قصه کتابخانه خشتی فاطمهها را از فرزاد میرشکاری دانشجوی زبان انگلیسی میشنویم که موسس این کوچکترین کتابخانه کشور است:
با اهدای 40 کتاب از خود مسجدیها شروع کردیم
روزهای اول کتابخانه روستای ما اتاقکی با دیوارهای قدیمی و گلی و سقف چوبی و فرشی حصیری بود که بضاعت اولیهاش تنها ۴۰ کتاب اهدایی خود من بود. این کتابخانه در تیر ماه سال ۱۳۸۹ در ابعاد سه در چهار متر راهاندازی شد و اولین عضو آن فاطمه نام داشت، دومین و سومین عضو هم فاطمه بودند و تا سه ماه همین سه نفر عضو کتابخانه بودند. به همین جهت تصمیم گرفتیم، اسم کتابخانه را «فاطمهها» بگذاریم. کمکم کودکان و نوجوانان دیگر روستا هم به اعضای کتابخانه پیوستند.
با درآمدزایی فعالترین کتابخانه مردمی منطقه هستیم
کتابخانه "فاطمهها" کتابخانهای خودجوش و مردمی است که بیشتر هزینههای این مکان فرهنگی تاکنون بر عهده اعضای کتابخانه بوده است. بر اساس طرح اشتغال آفرینی زیر نظر کتابخانه «فاطمه ها» کارگاه بافت صنایع دستی برای زنان روستایی راه اندازی کردیم تا از فروش آنها درآمدی برای بانوان روستا فراهم شود و 20 درصد از فروش این صنایع دستی به کتابخانه برسد. یکی از شروطی که ما برای اعضای کتابخانه گذاشتیم، این است که با کار صنایع دستی روستایشان کاملا آشنا و توانایی انجام آن را داشته باشند و الحمدالله بسیاری از اعضای کتابخانه ها با این صنعت دستی آشنا هستند که این جنبه درآمدزایی بسیار خوبی هم داشته است و می تواند به عنوان الگو برای دیگر کتابخانه ها باشد.
فاطمهها برای ترویج خواندن چه کردند؟
فاطمهها برای ترویج خواندن در بین کودکان و نوجوانان روستا، طرحهای مختلفی اجرا کرده اند. از جمله این طرحها:
خواندن و یادداشت خلاصه و نتیجه و پیام کتاب
طرح خورجین کتاب؛ توزیع کتاب در منازل
برگزاری سیر مطالعاتی با موضوعهای مختلفِ مناسب در گروههای سنی کودک و نوجوان
برگزاری مسابقات کتابخوانی با موضوعها و مناسبتهای خاص در طول سال
برگزاری اردوهای مطالعاتی
برگزاری جشن اهدای کتاب به کودکان و نوجوانان
مسابقات مجله و نشریهخوانی
برنامه معرفی کتاب در کتابخانه
ارتباط شبکهای اعضای کتابخانه، که کتابها را بعد از مطالعه به یکدیگر اهدا میکنند.
طرح از جمعه تا جمعه؛ در کتابخانه جلساتی را تشکیل میدهند و خبرهای خوب و آخرین اخبار گروه را به همدیگر اطلاع رسانی میکنند که این طرح باعث برگزیده شدن در جشنواره دوستدار کتاب شد.
و اما دیگر فعالیتهای کتابخانه ما
کارآفرینی، تدریس مهارتهای زندگی، تشکیل تیم فوتبال به منظور مقابله با گرایش به مواد مخدر و طرح حفاظت از محیط زیست، همچنین صرفهجویی در مصرف آب تا از این طریق به خانوادهها بیاموزیم در مصرف آب صرفهجویی داشته باشند.
با کمک رسانهها شهرتی جهانی یافتیم
حرکت فرهنگی ترویج کتاب باعث شد که اولین بار از طرف خبرنگار محلی جنوب به عنوان کوچکترین کتابخانه ایران معرفی شویم. بعد از رسانهای شدن کتابخانه، تعداد اعضای کتابخانه افزایش یافت و هم اکنون تعداد اعضا به 400 نفر رسیده است و تعداد کتابهای کتابخانه هم به بیش از 9 هزار جلد کتاب افزایش یافته است.
هماکنون با کمک رسانهها کتابخانه فاطمهها شهرت جهانی هم یافته است به طوری که ایرانیان مقیم خارج کشور برای سایت کتابخانه پیام میگذارند و خواستار اطلاع رسانی درمورد نحوه کمک به این کتابخانهها هستند و اخیرا هم یکی از ایرانیان مقیم هلند که به ایران سفر کرده بود، دستگاه چاپگر به این کتابخانه اهدا کرد.
فعالیتهای مسجدی را رسانهای کنیم؛ حتی کوچکترین فعالیتها
اقدامات کتاب خانه کوچک ما، به چشم مسئولین دبیرخانه جنوب کرمان هم بسیار زیبا آمد و به ما گفتند که برای آنکه اقدام مردمی شما حفظ بماند، کانون فرهنگی هنری تحت نظر مسجد دایر کنیم تا بتوانیم فعالیتهای فرامنطقهای خود را نیز در سایر برنامههای فرهنگی و آموزشی زیر نظر این کانون انجام بدهیم. زمانی که ما تحت حمایت ستاد عالی کانونهای مساجد کشور و دبیرخانه استان قرار گرفتهایم کمکهای قابل توجهی از کتابخانه صورت گرفت و تجهیزات کتابخانهای، کتاب و امکانات قابل توجه به ما اهدا شد.
با چنین حمایتی، فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی و حتی اقتصادی خود را گسترش دادیم به گونهای که از برخی طرحهایی که به ستاد عالی کانونهای مساجد کشور ارسال کردیم حمایت های خوبی صورت گرفت. به عنوان مثال ستاد عالی کانون های مساجد کشور، از طرح اشتغالآفرینی برای زنان روستایی عضو کتابخانه حمایتهای قابل توجهی داشت که جا دارد از مسئولین ستاد عالی کانونهای مساجد کشور تشکر کنیم.
با طرحها و ایدههایمان برتر شدیم
در میان کتابخانههایی که در جشنواره شرکت کرده بودند کتابخانه ما کمترین امکانات را داشت ولی به دلیل ایدهپردازیها و طرحهای خوبی که داشت به عنوان کتابخانه موفق معرفی شد. از طرفی کتابخانه با فعالیتهای گسترده وجوانان و کودکان در فرهنگ کتابخوانی نقش تاثیرگذاری داشته است و به صورت خودجوش فعالیت میکند. به همین دلیل به عنوان کتابخانه نمونه انتخاب شد. با راهاندازی این کتابخانه کوچک با کمک اهالی فرهنگ دوست جنوب کرمان وب سایت این کتابخانه نیز به نشانی اینترنتی www.fatemeha.ir راه اندازی شد و هم اکنون این کتابخانه دهها عضو افتخاری دارد.