مسجد سالن حضور و غیاب امت اسلامی
مسجد سالن حضور و غیاب امت اسلامی
پای حرفهای خودمانیاش که بنشینی، از مظلومیت قرآن برایت خواهد گفت، با اینکه خود سالهاست معلم قرآن است و درسهایی از قرآنش شهره شهر است، اما معتقد است هنوز هم منبرها و سخنرانیهای ما قرآن محور نیست. این روزها همه جا بحث علم و تاریخ و قصه است اما آنچنان که شایسته است قرآن نقل مجلسها نشده است.
حجتالاسلام محسن قرائتی، درسهای قرآنیاش را از کوچههای شهر کاشان آغاز کرد و بعد از آنکه به خواست رهبر انقلاب، مهمان مسجد امام حسن مجتبی(ع) مشهد شد، درسهای خود را در شهرهای مختلف گسترش داد. امروز نه تنها برای قرآن بلکه برای تفسیر، نماز و مسجد هم حرفها و ایدههایی دارد، حرفهایی که شنیدنش همه لطف است و نعمت:
ایدهها
استفاده چندمنظوره از مسجد
مسجد در اسلام محلی است که باید استفاده چندمنظوره داشته باشد. در صدر اسلام مسجد کوفه محل مشورت، قضاوت، سؤال و جواب، عبادت و دیگر امور بود. مسجد باید به محور فعالیتهای دینی و فرهنگی در جامعهی اسلامی تبدیل بشود. مؤمنین باید مسجد را به عنوان محور فعالیتهای خودشان قرار بدهند. حتی برنامه روزانه خود را با توجه به وقت نماز در مسجد تنظیم کنند. مؤمنین میتوانند قرار ملاقاتهای خود را در مسجد قرار دهند.
مسجد برای همه حرف داشته باشد
مساجد ما باید علاوه بر اینکه محل عبادت، نماز و دعا باشند، هرکدام پاسخگوی یک نیاز مشخص و ویژهای هم باشند. مثلاً یک مسجدی باشد که پاسخگوی شبهات جوانان باشد و بتواند برای کسانی که سالی یک بار و آن هم در شب قدر به مسجد میآیند، حرف داشته باشد. آدم شبههدار مانند آدم تیرخورده است. باید تیر را از پایش کشید. باید شبهه او را برطرف کرد وگرنه شاید از دست برود.
خوراک بچهگانه برای کودکان مسجد
مسجد به گونه ای باشد که در آن برای بچهها قصه بگویند. بچه کوچک که تحمل دعای طولانی را ندارد. بنابراین در کنار مساجد ما باید یک اتاقکی باشد که بچهها در آن بازی کنند. برای آنها اشعار و سرودهای خوب دینی بخوانند. در یکی از کشورهای کوچک عربی برای بچههای ابتدایی سرود درست کرده بودند بر وزن این شعر فارسی که «من راست میگم همیشه، دروغ سرم نمیشه» آنها میگفتند «ساداتی الائمه، بابُ نَجاة الأمّة، اَوّلهم علیٌّ، آخرهم مهدیٌ». باید برای بچهها خوراک بچگانه درست کنیم و در مسجد این خوراک را عرضه کنیم.
در برنامههای مسجد تناوب باشد
جلسات معرفتی و معنوی مسجد باید به صورت تناوبی برگزار شود. اینطور نباشد که دهه اول محرم در یک خیابان چندین جا روضه باشد، اما چند ماه بعد هیچ خبری از مجلس وعظ در آن خیابان نباشد. همچنین مناسب است پیشنماز مسجد در مناسبتهای مختلف از روحانیون منبری خوب دعوت کند که مردم نهایت استفاده را از برنامههای مسجد ببرند.
مسجد جایگاهی برای غیرمسلمان داشته باشد
مسجد باید جایگاهی داشته باشد برای کسانی که نمیتوانند داخل مسجد شوند اما میخواهند از برنامههای مسجد استفاده کنند. مسجد امام علی(ع) در هامبورگ که مرکز تبلیغ دکتر بهشتی بود، یک بنای دایرهشکلی بود که از یک دایره مرکزی و یک حاشیه پیرامونی تشکیل شده بود. مسلمانان در دایره مرکز آن و غیر مسلمانان یا کسانی که نمیتوانستند وارد مسجد شوند، در حاشیه پیرامونی مینشستند. به این ترتیب وقتی کسی سخنرانی میکرد و جمعیت را نگاه میکرد، همه در یک سطح قرار میگرفتند و این امکان وجود داشت که همگان از برنامههای مسجد استفاده کنند.
کاشیکاری مسجد الهامبخش باشد
کاشیکاریهای مسجد باید در موضوعات و معارف مسجد و قابل استفاده برای مردم باشد. مثلاً شکیات نماز، شرایط امام جماعت و آداب مسجد را با خط خوانا و زیبا در آن نوشته باشند. یعنی کاشیکاریها باید الهامبخش باشد. ما آمدهایم با خط کوفی که هیچکس از آن سر در نمیآورد، آیات و روایات را در کاشیکاریهای مساجد مینویسیم و مثلاً دیوار مسجد را تزئین میکنیم. این خطوط ناخوانا چه فایدهای دارد؟
فضای مسجد بر اساس نفرات تنظیم شود
در مسجد اینگونه نباشد که بیشتر فضای مسجد را به آقایان بدهند و قسمت کوچکتر را به خانمها. فضای مسجد که ارث نیست که مردان دوبرابر زنان حق داشته باشند! اگر تعداد خانمها در مسجد بیشتر است، فضای بیشتری هم باید برای آنها اختصاص داد. نباید اینگونه باشد که امکانات خوب برای یک قسمت باشد و امکانات نامناسب برای یک قسمت دیگر. اگر مساجد دوطبقه است، طبقهی بالا را برای خانمها نگذارند، چون که خانمها از نظر جسمانی ضعیفتر از آقایان هستند و بالا رفتن از پلهها برای آنها مشکلتر است.
ساخت مسجد در محلی خوش سابقه
مسجد را باید در محلی ساخت که آن مکان خوشسابقه باشد. قرآن میگوید در محل غار اصحاب کهف مسجد بسازید و این به خاطر سابقهی خوب آن مکان است.
جوانان همراه امام جماعت باشند
پیشنماز مسجد باید کسی باشد که افراد زیادتری را به مسجد بکشاند. باید از نظر قرائت بهترین باشد. باید از دیگران عادلتر باشد. پیشنمازهای پیرمرد که قدرت ارتباط با نسل جوان را ندارند، باید با یک طلبهی جوان خوشسلیقه در کار امامت جماعت مسجد شریک شوند. شرکت در کار تبلیغات اسلامی و دینی در قرآن آمده است.
خدا وقتی به حضرت موسی گفت برو پیش فرعون که او طغیان کرده است، موسی گفت برای من وزیر و یاوری قرار بده و برادرم هارون را در کار من شریک کن. (طه، آیات ۲۴ تا ۳۳) مثلاً هر دو باهم به مسجد بروند. آن پیرمرد نماز را بخواند و این طلبهی جوان با جوانان ارتباط بگیرد.
مسجد؛ سالن حضور و غیاب امت اسلامی
روحانی مسجد باید از احوال نمازگزاران اطلاع داشته باشد. پیغمبر(ص) فرمود هر کسی که فرزنددار شد، به من خبر دهید. هر کسی هم از دنیا رفت، به من خبر دهید. منِ امام جماعت نباید بیایم در مسجد، نماز بخوانم و بروم و نفهمم چه کسی فرزنددار شده، چه کسی ازدواج کرده، و چه کسی از دنیا رفته است.
باید بین امام جماعت و نمازگزاران ارتباط عاطفی برقرار باشد. حضرت رسول صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم نماز که میخواندند، بلند میشدند در صفوف نگاه میکردند و سراغ افراد غایب را میگرفتند. اگر میگفتند فلانی مریض است، حضرت میفرمودند برویم عیادت کنیم. اگر میگفتند مسافرت است، حضرت در حقش دعا میکردند. مسجد سالن حضور و غیاب امت اسلامی است.
خادم مسجد معلم قرآن باشد
خادم مسجد هم باید کسی باشد که اولاً جوان، خوشصدا و خوشقیافه باشد. ثانیاً استاد قرآن باشد و خودش بتواند به بچههای محله قرآن بیاموزد و سوم اینکه حداقل تحصیلاتش دیپلم باشد. اگر جوانی اینگونه بود میتواند خادم مسجد شود و زندگیش هم از این طریق تأمین شود.